Veiligheid en automatisering

Willem van der Bijl

Automatiseren is het vervangen van menselijke arbeid door machines, en dat is steeds maar groeiend. Vervelend natuurlijk, want we willen de mens aan het werk houden toch? Straks is er geen werk meer voor ons. Ik ben er niet bang voor. De machines moeten ontworpen en gemaakt worden, er is veel software nodig om ze foutloos te laten werken. Veel werk voor de mens. De bestaande producten moeten aanmerkelijk anders ontworpen zijn om deze geautomatiseerd te produceren. Op deze wijze is het mogelijk om in één lijn diverse variaties van hetzelfde product te maken, zodat deze flexibel aan de vraag van de klant kan worden aangepast. Veel werk voor de mens. De producten moeten verhandeld en getransporteerd worden en de bedrijven moeten efficiënt geleid worden. Dat vraagt om gedegen en actuele business intelligence en implementatie in het productieproces. Veel werk voor de mens.

Het repeterende mechanische, elektrische en chemische werk moet niet door de mens worden gedaan. De machine kan het sneller en goedkoper. Maar vooral ook veiliger. Het aantal arbeidsongevallen met dodelijke afloop is in 2018 gestegen tot 71 komende van 54 het jaar ervoor. Volgens Inspectie SZW is het aantal ongevallen in de afgelopen vier jaar met zo’n 25% toegenomen en kwam in 2018 op bijna 4.400. De inspectiedienst van het ministerie SZW geeft vooral twee oorzaken. Enerzijds is er de economische groei, waardoor er meer producten moeten worden gemaakt. Anderzijds is de druk op de werknemers toegenomen. Er moet sneller en efficiënter worden gewerkt, wat mogelijk veroorzaakt wordt door de krapte op de arbeidsmarkt, met name in de bouw, de industrie en de logistiek. Snel even wat afmaken, even dit, even dat, de risico’s maar in beperkte mate overziend en onvoldoende overzicht over de omstandigheid waarin gewerkt moet worden. Veel bedrijven werken met specifieke procedures zoals de TRA (taak risico analyse) en in een aantal gevallen ook met de LMRA (last minute risk analysis). Het is even lastig, het kost even tijd, maar het maakt je veel bewuster van de actuele risicoblootstelling. Vervolgens werk je veiliger. Tenminste, zo ervaar ik dat zelf.

Ik vind dat de verdere automatisering ook kan helpen om een veiliger werkomstandigheid te creëren. Helaas is dat niet in één nacht te realiseren. Wel merk ik dat in de procesindustrie veel meer gebruik kan worden gemaakt van de bestaande intelligentie in de veldapparatuur. Voordat je het ‘veld’ ingaat eerst even de gegevens van de apparatuur raadplegen. Doorgaans zijn die beschikbaar via het DCS of afzonderlijk smart werkstation. Met een deskundige analyse bepaal je wat er specifiek nodig is en veelal hoef je dan niet eens naar de veldapparatuur toe. Met de smart apparatuur en bijbehorende (standaard) functies zijn testen, zelfs van de gehele loop, ook op afstand mogelijk. Bij goede toepassing moet een reductie van het aantal bezoeken in het veld zelfs met 50% te realiseren zijn. Deskundigheid blijft een vereiste, want een verkeerd besluit op afstand kan ook, weliswaar op afstand, een serieus incident veroorzaken. Mijn stelling: deskundige automatisering helpt het aantal ongevallen reduceren!

Willem van der Bijl